रायगड लोकधारा वृत्तसेवा :
पनवेल प्रतिनिधी : एआयच्या मदतीने उमेदवार प्रत्यक्ष उपस्थित नसताना आरटीओ एजंटमार्फत शिकाऊ अनुज्ञप्ती (लर्निंग लायसन्स) मिळवण्याचे गैरप्रकार होत असल्याचा गंभीर मुद्दा प्रशांत ठाकूर यांनी अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात तारांकित प्रश्नाद्वारे दाखल केला. आमदार प्रशांत ठाकूर यांनी राज्य शासनाचे लक्ष वेधताना नमूद केले की, काही ठिकाणी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करून उमेदवाराची ओळख बनावटरीत्या सादर केली जात आहे. संबंधित उमेदवार परीक्षा देण्यासाठी प्रत्यक्ष उपस्थित नसतानाही आरटीओ एजंटांच्या माध्यमातून ऑनलाइन चाचणी पूर्ण करून शिकाऊ अनुज्ञप्ती मिळवली जात असल्याच्या तक्रारी पुढे येत आहेत. या प्रकारामुळे परवाना वितरण प्रक्रियेची पारदर्शकता आणि विश्वासार्हता धोक्यात येत असून, रस्ते सुरक्षेवरही परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. यावर शासनाकडून संबंधित विभागामार्फत तपास करून आवश्यक ती कारवाई करण्याची गरज असल्याचे आमदार प्रशांत ठाकूर यांनी या प्रश्नातून अधोरेखित केले.
राज्यात एआयच्या मदतीने उमेदवाराशिवाय शिकाऊ अनुज्ञप्ती (लर्निंग लायसन्स) ची काही काही सेकंदात चाचणी द्यायची आणि उत्तीर्ण होऊन लायसन्स आरटीओ एजंटच्या मदतीने मिळवण्याचे तसेच ड्रायव्हिंग लायसन्स, वाहन नोंदणी, ई-चलन इत्यादी सेवांशी संबंधित बनावट वेबसाईट, फसवे मोबाईल अॅप्सव्दारे पाठविल्या जाणाऱ्या खोट्या लिंकव्दारे नागरीकांची मोठ्या प्रमाणात फसवणूक होत असल्याचे जानेवारी, २०२६ मध्ये निदर्शनास आले आहे. सन २०२२ ते २०२५ या कालावधीत सुमारे ३२ लाख वाहन शिकण्यासाठीचे शिकाऊ अनुज्ञप्ती जारी केले असून त्यापैकी किती उमेदवारांनी शिकाऊ अनुज्ञप्ती चुकीच्या पद्धतीचा वापर करून मिळविला असल्याने आता परिवहन विभाग शोध घेणार आहे का? तसेच खोट्या लिंकव्दारे वाहन चालक मालक यांची आर्थिक फसवणूक, वैयक्तिक माहितीची चोरी तसेच नागरिकांच्या ओळखीचा गैरवापर होत असल्याचे निदर्शनास आले असून या प्रकरणी शासनाने चौकशी करून बनावट परवाने घेणाऱ्यांवर व देणाऱ्यांवर कारवाई करण्यासह शिकाऊ अनुज्ञप्ती रद्द करण्याकरिता तसेच बनावट वेबसाईट, मोबाईल अॅप्सला आणि भविष्यात अशा प्रकारच्या फसवणुकीला आळा घालण्यासाठी सायबर सुरक्षा प्रणालीत आणि अधिकृत संकेतस्थळाच्या सुरक्षिततेत सुधारणा करण्याकरिता कोणती कार्यवाही केली वा करण्यात येत आहे, असा तारांकित प्रश्न आमदार प्रशांत ठाकूर यांनी मुंबई येथे सुरु असलेल्या विधिमंडळाच्या अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात दाखल केला होता.
या प्रश्नावर राज्याचे परिवहन मंत्रो प्रताप सरनाईक यांनी आपल्या लेखी उत्तरात सांगितले कि, एआयच्या मदतीने उमेदवाराशिवाय शिकाऊ अनुज्ञप्ती (लर्निंग लायसन्स) ची काही काही सेकंदात चाकाहणी फ्याची आणि उत्तीर्ण होऊन लायसन्स आरटीओ एजंटच्या मदतीने मिळवण्याचे तसेच ड्रायव्हिंग लायसन्स, वाहन नोंदणी, ई-चलन इत्यादी सेवांशी संबंधित बनावट वेबसाईट, फसवे मोबाईल अॅप्सव्दारे पाठविल्या जाणाऱ्या खोट्या लिंकव्दारे नागरीकांची मोठ्या प्रमाणात फसवणूक होत असल्याचे निदर्शनास आल्याची बाब अंशतः खरी आहे. सन २०२२ ते २०२५ या कालावधीत एकूण २८.३२ लाख शिकाऊ अनुज्ञप्ती जारी करण्यात आलेल्या आहेत. चुकीच्या पध्दतीचा वापर करुन मिळवलेल्या शिकाऊ अनुज्ञप्तीचा तपास राष्ट्रीय सुचना केंद्र, पुणे व सायबर पोलीस ठाणे, जालना यांचेमार्फत सुरु आहे. परिवहन विभागाच्या बनावट लिंक तयार करुन वाहन चालक / मालक यांची आर्थिक फसवणूक केल्याच्या घटना निदर्शनास आल्या आहेत. तथापि वाहन मालकाच्या माहितीची चोरी झाल्याबाबतच्या घटना निदर्शनास आलेल्या नाहीत. मंगळवेढा शहरात आरटीओच्या बनावट ई- चलन लिंक क्लिक केल्यामुळे एका नागरिकाची ८ लाख ४९ हजार ९९३ रुपयांची ऑनलाईन फसवणूक झाली आहे. याबाबत मंगळवेढा पोलीस ठाण्यात एफआयआर क्रमांक १०८७/२०२५ दिनांक २६/१२/२०२५ रोजी भारतीय न्याय संहिता २०२३ अंतर्गत ३१८(४), ३१९(२) आणि माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम, २००० अंतर्गत ६६ (C), ६६(ड) अन्वये गुन्हा दाखल असून पोलीस विभागातर्फे पुढील तपास सुरु आहे. राष्ट्रीय सुचना केंद्र दिल्ली यांना शिकाऊ अनुज्ञप्ती च्या प्रक्रियेच्या अनुषंगाने गंभीर सुरक्षा उल्लंघनामुळे आणि राष्ट्रीय सुरक्षिततेचा धोका लक्षात घेता सुरक्षा ऑडीट करण्याची विनंती दिनांक ०१/१२/२०२५ रोजीच्या पत्रान्वये करण्यात आली आहे. राज्यातील वाहन चालक व नागरिक यांना बनावट परिवहन वेबसाईट, मोबाईल अॅप्स तसेच खोट्या ई-चलन लिंकपासून सतर्क रहाण्याकरिता सर्व वृत्तपत्रात प्रसिध्दी देण्याबाबत महासंचालक, माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालय यांना दिनांक ०९/१२/२०२५ रोजी विनंती करण्यात आली आहे. उमेदवाराशिवाय लर्निंग लायसन्स मिळण्याच्या गैरप्रकाराबाबत सहायक मोटार वाहन निरीक्षक, उप प्रादेशिक परिवहन अधिकारी कार्यालय, जालना यांनी पोलीस ठाणे, सायबर, जि. जालना येथे दिनांक २६/११/२०२५ रोजी दाखल केलेल्या तक्रारीस अनुसरुन सायबर गुन्हे शाखेत गुन्हा क्रमांक – २३ /२०२५, कलम ३१८(४), ३३६ (२) (३), ३४० (२), भा. न्या. संहीता सहकलम ४३ (A) (B) (H), ६६(C), ६६(D), ७२, ७२(A) मा.त.क. सहकलम ३,४,७ मो.वा.का. नियम ११ केंद्रीय मोटार वाहन नियम, सहकलम ३७, ३८ आधार अधिनियम २०१६ अन्वये गुन्हा दाखल केला आहे व सायबर पोलीस स्टेशनकडून शिकाऊ अनुज्ञप्ती जारी झालेल्या आयपी ऍड्रेसची तपासणी चालू आहे. पोलीस ठाणे सायबर, जि जालना येथे केलेल्या तक्रारीच्या अनुषंगाने पोलीसांनी चार आरोपींना अटक केली असून इतर आरोपींचा शोध सुरु आहे.
