रायगड लोकधारा वृत्तसेवा :
पत्रकार कैलासराजे घरत / खारपाडा पेण : आज २२ मार्च, म्हणजेच ‘जागतिक जल दिन’. पाणी हे निसर्गाची आपल्याला मिळालेली सर्वात मौल्यवान देणगी आहे.भविष्यासाठी थेंब थेंब मोलाचा: जागतिक जल दिन “जल है, तो कल है”
“पाणी हेच जीवन आहे” हे वाक्य आपण लहानपणापासून ऐकत आलो आहोत, पण आजच्या काळात ते फक्त ऐकण्यापुरते मर्यादित न राहता कृतीत आणण्याची गरज निर्माण झाली आहे. मानवी शरीरापासून ते पृथ्वीवरील पर्यावरणापर्यंत प्रत्येक गोष्टीचा आधार ‘पाणी’ आहे. तरीही, आजही जगातील कोट्यवधी लोकांना पिण्याच्या शुद्ध पाण्यासाठी संघर्ष करावा लागतो.
पाण्याची सद्यस्थिती आणि आव्हाने :
पृथ्वीचा ७१% भाग पाण्याने व्यापलेला असला तरी, त्यातील केवळ १% पेक्षा कमी पाणी मानवी वापरासाठी (गोड पाणी) उपलब्ध आहे. वाढती लोकसंख्या, औद्योगिकीकरण आणि हवामानातील बदल (Climate Change) यामुळे पाण्याच्या स्रोतांवर प्रचंड ताण येत आहे. भूगर्भातील पाण्याची पातळी खालावत चालली आहे आणि नद्या प्रदूषित होत आहेत. जर आपण आज सावध झालो नाही, तर भविष्यात पाण्यासाठी युद्धे होतील, अशी भीती शास्त्रज्ञ व्यक्त करत आहेत. पाणी वाचवण्यासाठी आपण काय करू शकतो? जलसंधारण ही केवळ सरकारची जबाबदारी नसून ती आपली वैयक्तिक जबाबदारी सुद्धा आहे. छोटे बदल मोठे परिणाम घडवू शकतात : नळ नीट बंद करा: ठिबकणारा नळ दिवसाला शेकडो लिटर पाणी वाया घालवतो.
पावसाच्या पाण्याची साठवण (Rainwater Harvesting) : पावसाचे पाणी जमिनीत जिरवून आपण भूगर्भातील पाणी पातळी वाढवू शकतो.
पाण्याचा पुनर्वापर : भाज्या धुतलेले किंवा आरओ (RO) फिल्टरमधून बाहेर पडणारे पाणी झाडांना घालण्यासाठी वापरा.
प्रदूषण टाळा : नद्या आणि ओढ्यांमध्ये कचरा किंवा रसायने टाकणे बंद करा. पाणी निर्माण करता येत नाही, ते फक्त वाचवता येते. आज आपण वाचवलेला पाण्याचा प्रत्येक थेंब आपल्या येणाऱ्या पिढीचे भविष्य सुरक्षित करणार आहे. चला तर मग, या जागतिक जल दिनानिमित्त संकल्प करूया की, आपण पाण्याचा अपव्यय टाळू आणि जलसाक्षर समाज घडवू!
