रायगड लोकधारा वृत्तसेवा :
मुंबई प्रतिनिधी / सतिश पाटील : १ एप्रिल २०२६ पासून दोन टप्प्यांत सुरू होत आहे [४, ६, १०]. पहिल्या टप्प्यात १ एप्रिल २०२६ पासून घरगणना (Houselisting) आणि स्व-गणना (Self-enumeration) केली जाईल [६, ९, १३]. ही जनगणना पूर्णपणे डिजिटल असून, यामध्ये मोबाईल ॲप आणि पोर्टलद्वारे माहिती संकलित केली जाणार आहे [३, ९].
नवीन जनगणनेची मुख्य वैशिष्ट्ये:
टप्पा १ (घरगणना): १ एप्रिल २०२६ पासून सुरू, ज्यात घरांची यादी आणि माहिती संकलन होईल [४, १०].
स्व-गणना सुविधा: नागरिकांना मोबाईल ॲपद्वारे स्वतःची माहिती भरण्याची सुविधा [३, १३].
जातनिहाय गणना: २०२७ च्या जनगणनेत जातनिहाय (Caste Census) माहिती गोळा केली जाईल [१, १२].
थेट जनगणना (Phase 2): प्रत्यक्ष लोकसंख्या गणना फेब्रुवारी २०२७ मध्ये होईल [८].
विशेष बाब: लडाख, जम्मू-काश्मीर, हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंड यांसारख्या बर्फाळ प्रदेशात गणना १ ऑक्टोबर २०२६ पासून सुरू होईल [२, ११].
डिजिटल प्रक्रिया: ३४ लाख प्रगणक आणि १ लाखाहून अधिक कर्मचारी या प्रक्रियेत सहभागी असतील [३].
ही ऐतिहासिक डिजिटल जनगणना २०२७ च्या अखेरीस किंवा २०२८ च्या सुरुवातीला पूर्ण होण्याची शक्यता आहे [१२].
